İÇEDÖNÜK-DIŞADÖNÜK SİZ HANGİSİSİNİZ?
Kişilik tipleri, psikolojinin ve tabii ki felsefenin, her zaman gündeminde yer alan konular arasında yer almıştır. Psikoloji literatüründe yer alan ilk kişilik sınıflandırması yapan isim Galen olmuştur. Galen dört farklı kişilik biçimini soğukkanlı-asabi-iyimser-melankolik şeklinde belirlemiştir. Ve bu kişilik tiplerinin oluşmasında, bedensel salgıların ana etmen olduğundan bahsetmiştir. Mesela balgamı bol olan insan soğukkanlıdır. Safrası bol olan kişi sinirlidir. Tabii bu bakış açısı belirli bir dönemden sonra gözden düşmüştür. Ancak 20 yüzyılda, Galen’in kişilik sınıflandırmaya dair sunduğu bu meşale önderlik etmiştir. Ve hala günümüzde de geçerlilik görmekte olan –ve tabii ki konumuz olan- Eysenck'in kişilik modelinin oluşmasında pay sahibidir. Bu kişilik modelinin iki kutbu olan içedönüklük-dışadönüklük terimlerine bakacağız.
‘’İçedönükler dışadönüklerden daima daha aktiftir. Dolayısıyla içedönüklerin beyinleri, dışadönüklerden daima daha fazla uyarılır. - Hans J. Eysenck’’
Cümleler içerisinde kullanılan ancak anlamları konusunda, ne oldukları konusunda sınırlı bilgilere sahip olduğumuz iki kavram, içedönük ve dışadönük kavramlarıdır. Günümüzde dışadönük olmanın iyi, içedönük olmanın ise kötü olduğu bilgisi sürekli olarak pompalanmaktadır. Özellikle lider tercihlerinde, günümüzün dünyasında dışadönük olan eylem adamları tercih edilmeye başlanmıştır. İçedönük olan insanların yetkinlikleri küçümsenmekte, hatta bir yetersizlik olarak görülmektedir. Çünkü ne yazık ki içekapanık olmak ile içedönük olmak arasındaki ayrım, yapılamamaktadır. İçedönük olmak normal bir karakteristik yönelimken, içekapanık olmak üzerine eğilinmesi gereken, problemler arasındadır. O halde gelin bu iki kavramı, içedönük olmayı ve dışadönük olmayı tanımlayıp, üzerine konuşalım.
İçedönük Ve Dışadönük Olmak Ne Demektir?
Kelime anlamları gereğince birer cümle ile özet geçip, sonrasında maddeler halinde bu kişilik tiplerinin özelliklerinden bahsedeceğiz. İçedönük birey, motivasyonunu içinde bulan bireyken, dışadönük birey, bunu dışarıda arayan bireydir. Şimdi bu iki kişilik tiplerini karşılaştırarak inceleyelim:
- İçedönük insan modelinde, kişi, kalabalık ortamlarda kendisini ifade etmekten hoşlanmaz. Bunun yerine, kendisiyle baş başa olmayı tercih eder. Düşünceleri ile baş başa olmayı, kitaplar ile baş başa olmayı tercih edebilir.
- Dışadönük insanlar, enerjisini dışarıdan alırlar. Sosyal ve kalabalık ortamlarda bulunmayı isterler. İnsanlar ile yoğun iletişimler kurmayı isterler.
- İçedönük insanlar, kurallara sahip olmayı severler. İşleri zamanında yapmayı, belirli bir döngüye ayak uydurarak, disiplinli şekilde ilerlemeyi tercih ederler.
- Dışadönük insanlar sorumluluk duyguları daha zayıf olan insanlardır. Onlar için işin eylem yönü daha önemlidir. Zihni çok yoracak şeyler yerine, pratik anlamdaki uygulamalara yönelmeyi isterler. Bir döngü içerisinde yer almak, belirli saatlerle sınırlandırılmış projelerde yer almayı sevmezler.
- İçedönük insanlar, bir konu hakkında derinlemesine bilgi edinmek ister. O konuda derinleşmeyi tercih eder.
- Dışadönük insanlar her konuda azar azar bilgi almayı tercih ederler. Daha geniş bilgilere ulaşarak, hakim olma potansiyeli göstermek isterler.
- İçedönük insanlar, abartı hal ve davranışlardan haz etmezler. Duygularını aşırı şekilde yaşamaktan hoşlanmazlar. Duygularını gösterirler fakat bunu makul düzeyde tutarlar.
- Bedensel hareketleri yüksek ve dikkat çekicidir. Ortamda dikkat çekici olmayı amaç edinir, bunun için aşırıya kaçan hareketlerde bulunurlar.
Aradaki ayrımı yaptıktan sonra, son cümle olarak şunlardan bahsetmek istiyoruz. İçedönük olmak her ne kadar toplum tarafından yanlış yorumlansa da, bir karakteristik dokudur. En az dışadönük olan bireyler kadar toplumda yer almaktadırlar. Ve bunun yanı sıra topluma, insanlık tarihine en az dışadönükler kadar yön vermişlerdir. Ve hatta sizlerle içedönük olan bazı insanları paylaşmış olduğumuz zaman, içedönük olmanın getirmiş olduğu yetkinliklerin, ne gibi güçlü etkilerin doğuşuna yol açtığını da fark edeceksiniz. İşte sırasıyla içedönük kişilik yapısına sahip olan isimler: Albert Einstein-Bill Gates-Steven Spielberg-Newton-Mark Zuckerberg-Marissa Mayer-JK Rowling-Mahatma Gandhi-Hillary Clinton-Micheal Jordan-Elon Musk-Obama...


11 Comments
Tesekürler cok bilgilendirici bir metindir hep psikolojiyi merak etmisimdir
YanıtlaSilDışa dönük bi insanım
YanıtlaSilPsikoloji ve felse aydnlanmasi yaşadk.sanırm ben icedönük bir insanm yazılar git gide ilgi odağım oldu tesekkurler🙂
YanıtlaSilEmeğiniz için teşekkürler. Yararli👍🏼
YanıtlaSilteşekkür ederim .)
Sileysenck in kitabını okudum çok iyi yaa, testler de var. içedönüklerdenim :)
YanıtlaSilSizi burada görmek beni çok mutlu etti. Uzun süredir takipteyim nasıl gururlandım anlatamam :D
Silaramıza hoşgeldiiin. tanıtcam yarın blogunu, arkadaşlarımız da gelir :)
SilÇOK teşekkür ederim .D
SilBen iki kişilik tipine de ait hissediyorum nedense. Ortam çok önemli. Rahat edebileceğim ilgi alanımın aynı kendi çevremden sayılabilecek kişilerin yanında fazlasıyla dışa dönüğüm. Ama akraba bile olsa tanımadığım rahat olmadığım insanların yanında alışana kadar içe dönüğüm. Mbti tipim de Enfp ancak bazen aşırı derecede INFP gibi hissediyorum.
YanıtlaSiliçe dönük bireysiniz :)
Sil